Fiber Lazerde Neden Basınçlı Hava Kullanılır?
Lazer kesimde yardımcı gaz, erimiş metali kesim aralığından dışarı üfler. En yaygın üç seçenek oksijen, azot ve basınçlı havadır.
- Oksijen: Karbon çeliğinde yanma reaksiyonuyla kesimi hızlandırır. Kenarda oksit tabakası kalır.
- Azot: Paslanmaz çelik ve alüminyumda oksitsiz, parlak kenar verir. Tüketimi yüksektir ve maliyeti en büyük gider kalemlerinden biridir.
- Basınçlı hava: Hava yaklaşık %78 azot ve %21 oksijen içerir. Gaz maliyeti yalnızca kompresörün elektriği ve bakımıdır. Kenarda hafif oksitlenme olabilir; bu yüzden kenarın sonraki işlemde boyanacağı, kaynaklanacağı veya görünmeyeceği işlerde sık tercih edilir.
Hangi gazın hangi işe uygun olduğunu, kullandığınız malzemeye ve müşterinin kenar beklentisine göre, lazer üreticinizin kesim tablosundan teyit edin.
Gaz Seçeneklerinin Karşılaştırması
| Özellik | Oksijen | Azot | Basınçlı hava |
|---|---|---|---|
| Tipik kullanım | Karbon çeliği | Paslanmaz, alüminyum, parlak kenar | İnce ve orta sac; kenar kalitesi kritik olmayan işler |
| Kenar | Oksit tabakalı | Oksitsiz, parlak | Hafif oksitli |
| Gaz maliyeti | Orta | Yüksek | Düşük (yalnızca elektrik ve bakım) |
| Gaz temini | Tüp veya tank | Tüp, tank veya jeneratör | Kendi tesisinizde üretilir |
Pratikte birçok işletme karma çalışır: paslanmaz ve parlak kenar gereken işte azot, diğer işlerde hava.
Basınç: Neden 16 Bar?
Havayla kesimde nozuldan çıkan gazın hızı ve kesim aralığındaki basınç, erimiş metalin temiz atılmasını belirler. Sac kalınlığı arttıkça gereken basınç da artar. Bu yüzden lazer kesim için kompresörlerde yaygın çalışma basıncı 16 bar civarıdır; bazı yüksek güçlü sistemler daha yüksek basınç ister.
Kompresörün anma basıncı, lazerin nozul girişinde istenen basıncın üzerinde olmalıdır, çünkü boru, kurutucu ve filtreler basınç düşümü yaratır. Lazer üreticinizin önerdiği basıncı ve bağlantı çapını yazılı olarak isteyin.
Hava Debisi Nasıl Belirlenir?
Lazerin hava tüketimi, nozul çapına ve basınca bağlıdır. Aşağıdaki değerler, 15 bar çalışma basıncında tek kesim kafası için yaklaşık mühendislik hesabıdır. Gerçek tüketim kafaya ve ayarlara göre değişir, bu yüzden üreticiden teyit alın.
| Nozul çapı | Yaklaşık hava tüketimi (serbest hava) |
|---|---|
| 1,5 mm | 0,3 m³/dk |
| 2 mm | 0,5 m³/dk |
| 3 mm | 1,1 m³/dk |
| 4 mm | 1,9 m³/dk |
Kompresör seçerken tüketimin üzerine %20–30 emniyet payı ekleyin. Aynı hattan başka makineler (pnömatik aletler, abkant yardımcıları) hava alıyorsa onların tüketimini de toplayın. Debi yetmezse basınç düşer ve kesim kalitesi bozulur.
Havanın Temizliği: Kurutucu ve Filtre
Lazer kesimde hava; yağsız, kuru ve tozsuz olmalıdır. Nem, yağ veya partikül; koruyucu camı, lensi ve nozulu kirletir, kesim kalitesini düşürür ve bakım maliyetini artırır.
- Soğutmalı kurutucu: Havadaki nemi alır. Hedef, yaklaşık 3–5 °C basınç çiğlenme noktasıdır.
- Kademeli filtreler: Ön toz, hassas toz ve aktif karbon kademeleri partikülü ve yağ buharını tutar. Liva HM serisinde 5 filtre kademesi (C, T, A, X, FF) bulunur ve hassasiyet 0,01 µm'dir.
- Hava tankı: Basınç dalgalanmasını yumuşatır ve nem tutmaya yardımcı olur.
Çok hassas uygulamalarda veya nemli bölgelerde adsorpsiyonlu kurutucu da düşünülebilir. Gereken hava kalitesi sınıfını (ISO 8573-1) lazer üreticisine sorun.
Neden Entegre, Frekans Kontrollü Vidalı Kompresör?
Lazer kesimde hava tüketimi sürekli değişir: kafa kesimdeyken tüketim yüksek, boşta daha düşüktür. Bu yüzden yüke göre hız ayarlayan frekans kontrollü (inverter) vidalı kompresör uygundur; sabit hızlı kompresörde sık yük alma ve boşa dönme enerji kaybettirir.
Entegre tip, kompresör, kurutucu, filtreler ve tankı tek gövdede toplar. Boru tesisatı kısalır, kurulum hızlanır ve yer tasarrufu sağlanır.
Liva HM Serisi Kompresörler
Livamak, fiber lazer kesim makineleriyle birlikte çalışacak şekilde entegre vidalı kompresörler sunar:
| Model | Güç | Basınç | Hava üretimi | Uygun lazer gücü |
|---|---|---|---|---|
| HM-15 | 15 kW | 16 bar | 1,2–1,5 m³/dk | 1500–3000 W |
| HM-20 | 22 kW | 16 bar | 2,4 m³/dk | 6000 W |
Her iki model de frekans konvertörlü, hava soğutmalı ve 380 V / 50 Hz ile çalışır. Entegre tipte 340 L tank bulunur.
Kurulum ve Bakım Notları
- Havalandırma: Kompresör ısı üretir; kapalı ve havasız bir odaya koymayın. Ortam sıcaklığı 45 °C'nin altında olmalıdır.
- Boru hattı: Yeterli çaplı, mümkün olduğunca kısa ve az dirsekli bir hat basınç düşümünü azaltır. Lazere bağlantıdan önce son bir filtre kullanın.
- Drenaj: Tank ve filtre kondensini düzenli boşaltın veya otomatik drenaj kullanın.
- Periyodik bakım: Yağ, yağ filtresi, yağ ayırıcı ve hava filtreleri üreticinin önerdiği aralıkta değiştirilmelidir.
Lazerinize uygun kompresörü birlikte belirlemek için kompresör ürünlerimize göz atabilir veya teklif isteyebilirsiniz. Lazer seçimi için fiber lazer alma rehberimize de bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Fiber lazerde basınçlı hava ile her malzeme kesilir mi?
Hava; ince ve orta kalınlıktaki saclarda yaygın kullanılır, ama kenar hafif oksitlenebilir. Parlak, oksitsiz kenar gereken paslanmaz ve alüminyum işlerinde azot tercih edilir. Malzeme ve kalınlığa göre lazer üreticisinin kesim tablosuna bakın.
Lazer için hangi basınç gerekir?
Yaygın kompresörlerde 16 bar çalışma basıncı kullanılır. Gereken değer kesim kalınlığına ve lazer üreticisinin önerisine bağlıdır; boru ve filtrelerdeki basınç düşümü için kompresör basıncı biraz yüksek seçilmelidir.
Kompresör debisi nasıl hesaplanır?
Nozul çapı ve basınçtan lazerin tüketimi belirlenir, buna aynı hattı kullanan diğer cihazların tüketimi eklenir ve %20–30 emniyet payı bırakılır.
Kurutucu ve filtre şart mı?
Evet. Nem, yağ ve partikül koruyucu camı ve lensi kirletir. Soğutmalı kurutucu ve kademeli filtre lazer kesimde standarttır.
Entegre kompresör ile ayrı tanklı kompresör arasındaki fark nedir?
Entegre tipte kompresör, kurutucu, filtre ve tank tek gövdededir; kurulum hızlı ve yer ihtiyacı azdır. Ayrı tanklı düzende parçalar ayrı yerleştirilir, daha büyük hava depolama hacmi sağlanabilir.
